Over verwachtingen, hoop en teleurstelling.

De Olympische Spelen zijn bij uitstek het platform waarop hoop en verwachting direct afwisselen met succes en teleurstelling. Ik heb grote bewondering voor diegene die, voor het oog van de wereld, zijn emoties toont en voor diegene die ze heldhaftig inslikt. Wat je niet ziet is waar dit vandaan komt en hoe  topsporters nadien met hun teleurstelling omgaan. En wat ik me tegelijkertijd afvraag is of dit anders is voor hen die grote teleurstellingen te verwerken krijgen of voor hen die met kleine(re) teleurstellingen moeten omgaan?

 

In deze en volgende blog vertel ik over een aantal aspecten die een rol spelen bij het verwerken van een teleurstelling.  In dit eerste deel gaat het over wat er vooraf gaat aan de teleurstelling namelijk de  positieve verwachting  of de hoop die je hebt en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen om een mogelijke teleurstelling beter op te vangen.

Ik wens je veel leesplezier en wil je reageren op mijn gedachtespinsels?

Graag nodig ik je uit om jouw verhaal en jouw ervaring te delen. Dat is een van de manieren om je gevoel van teleurstelling een plaats te geven en dat kun je doen in een reactie op mijn blog maar dat mag en kan ook in een persoonlijke mail.

 

Brigitte

 

Ieder mens krijgt in zijn leven te maken met teleurstellingen.

Of je nu een afwijzing krijgt op een sollicitatie, je  jouw droomhuis aan je neus voorbij ziet gaan, het lang verwachtte uitje niet doorgaat of je die gouden medaille net niet haalt, het gevoel van verlies is hetzelfde. De mate van het verlies en de invloed die het op je leven heeft kan echter heel erg verschillen. De een is volkomen van de kaart en valt stil, de ander huilt eens goed uit en gaat door. Dat heeft alles te maken met hoe je tegen je verlies aankijkt. Immers, aan het gebeurde zelf kun je niet veel veranderen. Waaraan dan wel?

 

Moet je dan maar minder hoge verwachtingen of hoop koesteren? En het risico op vervelende gevoelens vermijden?

In de meer boeddhistisch getinte literatuur en spreuken wordt vaak gesproken over het ‘lijden’, zoals teleurstelling ervaren, wat voortkomt uit het hechten aan uitkomsten. Wanneer je minder gehecht bent aan de uitkomst voorkom je ook de pijn als de uitkomst anders is dan je gedacht had.

Ik kom hier later nog op terug maar wat ik hierbij als eerste merk is dat, wanneer ik mijn verwachting temper, het me ook berooft van een stukje blijheid. Niet alleen vooraf maar zeker ook als de verwachting uit komt! En dat vind ik dan weer jammer….

Kan het ook anders?

Ja, volgens mij kun je een aantal dingen doen. De teleurstelling is er niet mee te voorkomen maar je hoeft je niet in te houden en je kunt er toch gemakkelijker overheen komen.

Als eerste kun je je verwachting toetsen op haalbaarheid: is het realistisch te denken dat je vriendin wel met je mee naar de film gaat als je haar vraagt? Die kans is fifty-fifty en het helpt om je dit bij voorbaat te realiseren. Dat biedt je ook de gelegenheid om vooraf te bedenken welke mogelijkheden je hebt  als het antwoord ‘nee’ is.

 

Wat het voorbeeld ook aangeeft is dat de kans op een teleurstelling groter is als je hoop helemaal op iets of iemand anders gevestigd is. Je hebt er zelf dan geen of weinig invloed op en dat kan een sterk gevoel van machteloosheid teweeg brengen als je verwachting niet uitkomt. De sollicitant die zich realiseert dat hij er alles aan gedaan heeft om zich goed te presenteren maar de ‘klik’ niet in de hand heeft, zal dit in kunnen calculeren en de ‘schuld’ bij het niet doorgaan van de baan niet alleen bij zichzelf neerleggen.

 

Wat ook een rol speelt is of je hoop en verwachting gericht is op slechts één kans of op meerdere kansen. Denk hierbij bv. weer aan de Olympische Spelen waar menig topsporter vier jaar of langer naar toe werkt. Wanneer je aan het begin van je carrière staat kun je bedenken dat je nog kunt groeien en blijft er nog hoop bestaan om op een volgende Olympische Spelen te schitteren. Wanneer je denkt dat het je laatste kans is, krijgt een teleurstelling een andere lading. In dit geval helpt het om zaken te relativeren en je af te vragen of jouw ‘waarde’ afhangt van dit ene moment of dat het slechts een van de velen is die je al verzameld hebt en nog zult verzamelen.

 

Een ander aspect betreft de manier waarop je over je verwachtingen praat. Wanneer je iets heel graag wilt maar dit bagatelliseert, “ach zo belangrijk is het nu ook weer niet”, loop je het risico dat je je teleurstelling niet kwijt kunt en je zelfs groter moet voordoen dan je je voelt. Dit kan je zeer eenzaam en schaamtevol doen voelen wat het mogelijk nog erger maakt. Wees dus eerlijk tegen jezelf en tegen anderen over je hoop en verwachting en geef daarbij aan dat je de realiteit niet uit het oog verliest. Het vraagt wel moed om je hoopvol en blij uit te laten als je weet dat je daarmee ook meer pijn kunt ervaren. Maar het blijkt dat door te bagatelliseren de pijn bij een teleurstelling zeker niet minder is terwijl je jezelf ook nog eens berooft van de steun van anderen.

 

Door het verminderen of het bagatelliseren van je hoop ontzeg je je zelf niet alleen de blijheid van het vooruitzicht, je zet ook een rem op je motivatie om iets te bereiken. Als je in gedachten niet voluit mag gaan zal dat ook zijn effect hebben op je gedrag. De sporter die al bij voorbaat denkt dat het halen van Goud toch niet lukt zal zichzelf ook niet uitdagen om zijn prestaties te verbeteren tot dat niveau. Hij of zij neemt genoegen met minder en haalt er mogelijk niet alles uit wat er in zit. Menigeen noemt dit realistisch maar als dit betekent: jezelf klein houden, niet te hoge verwachtingen wekken en zeker niet dromen, dan ontneem je jezelf ook de inspiratie, moed en kracht die je leven zo mooi maken!

 

Het lijkt een dilemma: kiezen om te dromen, hoopvol te zijn en vol verwachting te leven en te ervaren dat de pijn als het niet doorgaat navenant is of kiezen om voor veiligheid te gaan en jezelf de pieken in het leven te ontzeggen.

 

Wat je uit de voorgaande stukjes hebt kunnen concluderen is dat het hebben van een verwachting en het koesteren van hoop je leven kleur en geur geeft! Wil je echter niet ten onder gaan aan een teleurstelling dan doe je er goed aan om het risico erop te spreiden.

Hou rekening met meerdere scenario’s en

vertrouw erop dat er meerdere mogelijkheden zijn om je doel te bereiken.

Wanneer je zelfs open staat voor de mogelijkheid dat dat een alternatief doel kan zijn, dan geef je invulling aan de boeddhistische gedachte van minder gehecht zijn aan de (of één) uitkomst. Zoals de boeddhisten zeggen:

There is no way to happiness

 

You may also like

Leave a comment