Ik ben zo.

Naast mijn werk als loopbaantrainer en –coach geef ik ook Nederlandse les aan allochtonen en in de afgelopen week kwam het praten over nu en vroeger aan de orde. Theoretisch met het onderscheid tussen tegenwoordige, verleden en voltooid verleden tijd en heel praktisch met de opdracht dat de onregelmatige werkwoorden gewoon ‘uit het hoofd’ geleerd moeten worden.

Ik kom – ik kwam – ik ben gekomen

Ik ga – ik ging – ik ben gegaan

Ik ben – ik was – ik ben geweest

Bij de laatste opsomming bleven mijn  gedachten hangen. Want ‘ik ben’ – ik was – ik ben geweest is taalkundig met allerlei voorbeelden uit te leggen. Maar klopt het dan altijd? Ik ben getrouwd – ik was getrouwd – ik ben getrouwd geweest. Ja, dat kan kloppen. Ik ben introvert – ik was introvert – ik ben introvert geweest: hier zal menigeen van zeggen dat dat niet kan, introvert is een eigenschap die niet voorbij gaat, zo ben je en dat verandert niet.

 

Herkenbaar?

Ik ben geen prater

Ik ben geen verkoper

Ik ben bescheiden

 

Wat zeg je er nu eigenlijk mee?

Wanneer je jezelf beschrijft met een ‘ik-ben’ geef je aan dat dit voor jou een gegeven is. Iets wat je ‘geworden bent’, een eindproduct  waarvan je overtuigd bent dat er niets meer aan te veranderen valt. Voltooid verleden tijd. In feite zeg je ook dat je van plan bent te blijven zoals je altijd bent geweest. [1] Een toekomende tijd zoals in: ‘ik ga een verkoper worden’ zit er niet in……

 

Is dat erg?

Een ‘ik-ben’ geeft je houvast en dat is fijn.  Je hoeft jezelf niet steeds opnieuw uit te vinden en het is vaak ook gemakkelijk. Met een positieve ‘ik-ben’ zoals ‘ik ben vriendelijk’ zul je weinig negatieve gevolgen ondervinden en is er niets mis mee om dit van je jezelf te vinden en/of te zeggen. Met een meer negatief gekleurde variant, zoals ‘ik ben geen prater’,  kan dit je echter flink in de weg zitten om bv. te netwerken. Dat op zich is niet erg maar kan het wel zijn als je daardoor bv. je kansen op een baan verkleint.  Met een dergelijke ‘ik-ben’ leg je jezelf beperkingen op die niet alleen belemmerend maar zelfs vernietigend  kunnen werken op datgene wat je juist graag wilt bereiken! Wil je juist het tegenovergestelde, nl. dat jouw ‘ik-ben’ je gaat helpen dan is het handig om eens naar je eigen stellige overtuiging te kijken.

 

Waar komt zo’n ‘Ik ben’ vandaan?

Door gebeurtenissen in je verleden en de interpretatie die anderen en jij zelf daar aan gegeven hebt ben je op een bepaalde manier over jezelf gaan denken en gaan geloven dat je ‘zo’ bent. Met opmerkingen als “Je bent precies je vader, die is ook geen prater” of “Bakken? Nee, dat kan ik niet, ik laat altijd alles mislukken, ik ben zo onhandig!” wordt je een stempel opgedrukt of doe je dat zelf.

In het eerste geval zijn het de anderen die denken dat jij zo bent en dat je niet kunt veranderen.  Als ze dit maar vaak genoeg tegen je zeggen ga je er vanzelf in geloven. Dit heeft ook te maken met het feit dat anderen je vaak niet de kans geven om te ontdekken óf je het kunt maar je bij voorbaat bepaalde dingen ontnemen of ontzeggen. Vaak uit bescherming en goed bedoeld maar niet bevorderlijk voor je eigen toetssteen.

In het tweede geval plak je jezelf een etiket op. Ingegeven door het feit dat je de, voor jou, moeilijkere klussen liever uit de weg gaat. Omdat het je veel tijd kost of je bang bent dat je het niet goed (genoeg) doet? Er zijn vele redenen voor te vinden. Conclusie is wel dat je nu van jezelf zegt dat je niet kunt en (eigenlijk) niet wilt (!) veranderen. Zó is het wel zo gemakkelijk…..

 

Waarom zeg je dit? Wat levert het je op?

In het bovenstaande stukje heb je al een aantal redenen voorbij zien komen. Ik wil wat dieper ingaan op enkele redenen waarom mensen ondoelmatig gedrag in stand houden. Als voorbeeld: je bent al twee jaar aan het solliciteren en dat doe je alleen per brief. Ook al merk je dat dit niet het gewenste resultaat oplevert, en ook al zie je dat anderen beter resultaat boeken met netwerken, jij blijft op dezelfde manier solliciteren. De volgende ‘ik-bens’ zouden hier de oorzaak van kunnen zijn:

  • ‘Ik ben nu eenmaal geen prater rechtvaardigt jouw vermijdend gedrag nl. dat je niet gaat netwerken. Je bent dat eindproduct, hoeft niet aan jezelf te werken en kunt in jouw comfortzone blijven.
  • De ‘ik-ben al oud’ sluit hier op aan omdat je dan je leeftijd gebruikt  om aan te geven dat je geen nieuwe dingen meer kunt leren. Daarmee worden  mogelijke risico’s vermeden. Dat  geeft veiligheid.
  • Een variant  is ‘Ik ben slecht in contacten leggen’. Dit ‘ergens slecht in zijn’ wordt dan gebruikt om jezelf ook niet in te hoeven spannen om het te leren.
  • En wanneer je daar ook nog ‘ik ben perfectionistisch’ aan toevoegt heb je voor jezelf een prachtig excuus om er niet eens aan te hoeven beginnen. Je gaat immers alleen iets doen als het hoogste resultaat haalbaar is! Hiermee kun je jezelf juist ‘slim’ en ‘efficiënt’ voelen.
  • ‘Ik ben niet zo’n bla-bla-figuur’ gaat nog een stapje verder: je etaleert jezelf als iemand die ‘beter’ is en zich niet wil ‘verlagen’ tot hetzelfde gedrag. Daarmee kun je jezelf ‘superieur’ en ‘krachtig’ voelen! Ondanks dat datgene wat jij doet, of beter gezegd wat je niet-doet, juist minder effectief is.

 

Wat je ziet gebeuren is dat zelfs al zou je bv. graag met mensen een praatje willen maken, jouw innerlijke overtuiging je al snel belemmert om het ook daadwerkelijk te doen. Je gedachten maken dan een vicieuze cirkel: ik ben slecht in contacten leggen – dat lijkt me een aardige stel – zal ik erop af stappen? – nee, dat kan ik niet – ( waarom niet?) – want ik ben slecht in contacten leggen….

Zoals al eerder gezegd is daar niets mis mee als je tevreden bent met het resultaat. Maar als je nu wèl heel graag kennis had willen maken zul je je minder blij voelen. Je ‘ik-ben’ wordt dan een last en hoe zwaarder die last drukt op wat jij zou willen bereiken hoe eerder je geneigd zult zijn om er iets aan te veranderen. En dat kan!

Jouw ‘ik-ben’ is immers een product van jouw gedachten

en op die gedachten kun je zelf invloed uitoefenen.

Jij hebt een keuze!

 

Hoe help je jezelf om te kiezen voor meer ‘bewegingsvrijheid’?

Stel jezelf eens wat vragen om jouw ‘ik-ben’ op waarheid te toetsen. Stel, je vindt van jezelf dat je een ‘slechte planner bent’. Een handige manier om je ‘ik-ben’ te onderzoeken is om het woordje ‘ben’ te vervangen door ‘heb’. De vraag wordt dan: “Heb ik slecht gepland?” Hierdoor merk je meteen dat iets wat je aan jouw ‘wezen’ toeschreef verandert in iets wat betrekking heeft op wat je doet/ gedaan hebt. En daarmee krijg je snel inzicht in de nuances en kun je je overtuiging beter relativeren. Je ‘eigenschap’ is zelden zo absoluut als je jezelf voorhield. Dat biedt ruimte en mogelijkheden!

Eenmaal aan het onderzoeken zul je waarschijnlijk ook je eigen patroon gaan herkennen. En als je dieper kijkt ligt er vaak schuld en/of angst aan ten grondslag. Wees dan eerlijk tegenover jezelf en erken dit, want je creëert  opnieuw ruimte als je dit accepteert en met mildheid bekijkt. Je hoeft niet perfect te zijn.

Bekijk dan eens wat je wèl wil?! Benoem en visualiseer het positieve! Bedenk dat ons brein het woordje ‘niet’ niet kent, dus als je zegt: Ik wil niet meer roken, geef je onbewust de boodschap af: ik wil niet roken. Beter is dan om te zeggen: “Ik wil gezonde longen hebben!”

Doorbreek je eigen patroon door er andere gedachten voor in de plaats te zetten. De verleden tijd kan je hier erg goed van dienst zijn! Zeg i.p.v. ‘ik-ben’, “ik koos ervoor om mezelf zo te beschrijven en nu…..” Of in combinatie met de toekomende tijd:“ik geloofde dat ik zo was, nu geloof ik dat ik meer mogelijkheden heb, dat ik kan leren!”

Daag jezelf uit om te ontdekken wat je kunt als je jezelf ertoe zet. Als je wat tijd neemt om iets te leren en te oefenen zul je zeker merken dat je na afloop ‘veranderd’ bent.  Het hoeft niet gemakkelijk en/of perfect te zijn, het gaat om de ervaring dat je gegroeid bent! Soms vraagt dit wat MOED:

Je angst onder ogen zien, niet durven en toch doen!

 

Waarom zou je dit doen? Wat levert dit jou op?

Je ‘ik-ben’ is een keuze om jezelf te beperken en gevangen te houden in je onmogelijkheden. Je kunt jezelf hiervan bevrijden, je potentieel ontdekken en je wensen realiseren!

Ervaar wat groeien met zich meebrengt!

De ruimte, de energie, de kracht en de blijheid!

De sleutel hiertoe ligt in jouw eigen hand!

 

 

Ik ben benieuwd naar jouw inzichten! Van welke ‘ik-ben’ heb jij last of last gehad? En hoe ben jij daar van los gekomen? Deel dit in het commentaarveld van mijn blog. En heb je nog vragen hoe je er van los kunt komen of hulp nodig?

Vraag dan een gratis adviesgesprek aan. We bespreken dan samen wat ik voor je kan betekenen.

 

Brigitte

[1] Uit W. Dyer (1976) Niet morgen, maar nu. A.W. Bruna Uitgevers B.V.

Jaren geleden geschreven maar nog steeds actueel en inspirerend!

You may also like

Leave a comment